Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα αποτελεί κοινή ερευνητική και εκπαιδευτική εγκατάσταση του Πανεπιστήμιο Κρήτης σε συνεργασία με το Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας (ενός από τα κορυφαία Ερευνητικά Κέντρα της Ευρώπης με εμπειρία και αναγνωρισμένη παράδοση στην αριστεία,). Βρίσκεται στην κορυφή Σκίνακα του Ψηλορείτη σε υψόμετρο 1750 μ. σε οδική απόσταση περίπου 50 χλμ από τις εγκαταστάσεις του Π.Κ. στο Ηράκλειο. Η τοποθεσία του Αστεροσκοπείου προσφέρει εξαιρετικές συνθήκες παρατήρησης λόγω α) μεγάλου αριθμού καθαρών & σκοτεινών νυχτών, β) διαύγειας και γ) σταθερότητας της ατμόσφαιρας πάνω από το Σκίνακα που σχετίζονται με τη γεωγραφική θέση, το υψόμετρο (συχνά πάνω από ζώνη θερμοκρασιακής αναστροφής) και τη γεωμορφολογία της ευρύτερης περιοχής που εξασφαλίζει στρωτή ροή του ανέμου (έλλειψη αναταράξεων). Το αστρονομικό seeing, δηλαδή η ευκρίνεια της ατμόσφαιρας που είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για τη διακριτική ικανότητα και ανιχνευσιμότητα ουράνιων αντικειμένων έχει μετρηθεί ότι είναι συγκρίσιμο με τις καλύτερες αστρονομικές τοποθεσίες στον κόσμο. Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα είναι η αστρονομική εγκατάσταση που κατ εξοχήν χρησιμοποιείται από τους αστρονόμους- ερευνητές και φοιτητές απ' όλη την Ελλάδα, διότι πέραν της εξαιρετικής θέσης του και των σύγχρονων τηλεσκοπίων και οργάνων που διαθέτει προσφέρει υποδειγματική λειτουργικότητα.
Το προσωπικό του Αστεροσκοπείου αριθμεί τα ακόλουθα μέλη:
o 2 Ομότιμοι Καθηγητές
o 6 Μέλη ΔΕΠ / Μόνιμοι Ερευνητές
o 4 Επιστημονικό / Τεχνικό Προσωπικό
o 8 Μεταδιδακτορικοί Ερευνητές
o 7 Διδακτορικοί Φοιτητές
Επιπλέον 7 Μεταπτυχιακοί και ανάλογος αριθμός προπτυχιακών φοιτητών συμμετέχουν στις ερευνητικές δραστηριότητες του Αστεροσκοπείου.
Οι δραστηριότητες του Αστεροσκοπείου Σκίνακα χρηματοδοτούνται κατά κύριο λόγο μέσω Ανταγωνιστικών Ερευνητικών προγράμματων είτε από την Ευρωπαϊκή Ενωση (Ε.Ε.) είτε από Εθνικούς πόρους. Αυτά περιλαμβάνουν δύο άκρως ανταγωνιστικά προγράμματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ερευνας (ERC), προγράμματα στα πλαίσια του HORIZON-2020 και του 7ου Πλαισίου Στήριξης της Ε.Ε., καθώς και χρηματοδότηση από το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Το Αστεροσκοπείο Σκίνακα είναι ιδιαίτερα εξωστρεφές. Μέλη του έχουν μακροχρόνιες συνεργασίες με τα μεγαλύτερα ερευνητικά κέντρα του κόσμου (π.χ. Max Planck Institute, CEA/Saclay, Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian, Caltech, NASA). Επιστήμονες από τα παραπάνω κέντρα συμμετέχουν σε ερευνητικά προγράμματα σε συνεργασία με μέλη του Αστεροσκοπίου, ή/και χρησιμοποιούν δεδομένα από τα τηλεσκόπια του Αστεροσκοπίου.
Οι ερευνητικές δραστηριότητες του Αστροσκοπίου περιλαμβάνουν τα ακόλουθα πεδία έρευνας:
" Μελέτη του κοσμικού μαγνητισμού (μαγνητικά πεδία στο σύμπαν).
" Αστρογέννεση και μεσοαστρική χημεία
" Μελέτες της φασματικής χρονικής μεταβλητότητας διπλών αστέρων-πηγών ακτίνων Χ που περιέχουν αστέρες νετρονίων ή μαύρες τρύπες.
" Μελέτες μεταβλητότητας της έντασης και του φάσματος ακτινοβολίας από Ενεργούς Γαλαξίες στο οπτικό και υπεριώδες τμήμα του φάσματος και στις ακτίνες Χ (με τη χρήση δεδομένων από το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα και διαστημικά παρατηρητήρια).
" Αναλυτική μελέτη των μηχανισμών σχηματισμού και εξέλιξης των διπλών αστρικών συστημάτων που περιέχουν μελανές οπές ή αστέρες νετρονίων (κατά κύριο λόγο σε άλλους γαλαξίες).
" Εξέλιξη των αστρικών πληθυσμών και των υπερμαζικών μελανών οπών σε κοντινούς γαλαξίες
" Αστρικά υπολείμματα υπολείμματα υπερκαινοφανών, αστέρες νετρονίων, μαύρες τρύπες
" Αστροσωματιδιακή φυσική
" Φαινομενολογικές μελέτες Ενεργών Γαλαξιών τύπου "μπλέϊζαρ" (Blazars).
" Θεωρητική έρευνα σε φαινόμενα που σχετίζονται με την πρόσπτωση ύλης σε συμπαγή αντικείμενα (λευκούς νάνους, αστέρια νετρονίων και μαύρες τρύπες) και τη σχετικιστική εκροή ύλης υπό μορφή πίδακα από αυτά.
" Μελέτη των μηχανισμών παραγωγής ενέργειας στους πυρήνες φωτεινών και υπερφωτεινών γαλαξιών (luminous and ultra luminous infrared galaxies)
Ενας από τους βασικούς πυλώνες των δραστηριοτήτων του Αστεροσκοπείου Σκίνακα είναι η διάχυση της επιστήμης στο κοινό. Σε αυτό το πλαίσιο έχει ένα πολυεπίπεδο φάσμα δραστηριοτήτων:
" Συμμετοχή φοιτητών / μαθητών σε ερευνητικές δραστηριότητες
" Διοργάνωση σχολείων
" Παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού τόσο για το εξειδικευμένο όσο και για το ευρύ κοινό με ενδιαφέρον στην Αστρονομία
" Εκλαικευτικές παρουσιάσεις σε σχολεία και στο ευρύ κοινό
" Τακτικές ανοιχτές ημέρες κοινού, στις οποίες τα τελευταία 10 χρόνια έχουν συμμετάσχει περίπου 25000 άτομα
Άγρια φυσική ομορφιά έκτασης 9147 εκταρίων, μοναδικής οικολογικής και γεωλογικής αξίας, ένας σημαντικός βιότοπος και περιοχή για αποδράσεις στη φύση. Το Τρόοδος κηρύχθηκε ως Εθνικό Δασικό Πάρκο το 1992 σύμφωνα με τον Περί Δασών Νόμο για τη διαφύλαξη και σωστή αξιοποίηση των πολύτιμων λειτουργιών και αξιών του: οικολογικών, επιστημονικών, υδρολογικών, αναψυχικών και τουριστικών. Απλώνεται γύρω από την ψηλότερη κορυφή του Τροόδους αλλά και της Κύπρου που ονομάζεται Όλυμπος ή Χιονίστρα η οποία έχει υψόμετρο 1952 μέτρα και μέση ετήσια βροχόπτωση 1,100 χιλιοστόμετρα. Το Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους, περιλαμβάνεται στο Δίκτυο Natura 2000, βρίσκεται εντός της γεωγραφικής εξάπλωσης του Γεωπάρκου Τροόδους και αποτελεί το μεγαλύτερο και ίσως το σημαντικότερο Εθνικό Δασικό Πάρκο της Κύπρου.
Στο Τρόοδος οι ιδιαίτερες συνθήκες δημιουργούν ένα μωσαϊκό βιοτόπων από δάση μαύρης και τραχείας πεύκης, συστάδες αοράτου και παρόχθιας βλάστησης κατά μήκος των τρεχούμενων ρυακιών και χειμάρρων, σερπετινόφιλα λιβάδια και σπάνιους τυρφώνες. Το Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους είναι μια από τις 13 περιοχές με μεγάλο ποσοστό βιοποικιλότητας φυτών στη Μεσόγειο με εντυπωσιακούς αριθμούς ειδών που μεταφράζονται σε 740 ιθαγενή φυτά, από τα οποία τα 70 είναι ενδημικά της Κύπρου και 10 ενδημικά του Πάρκου. Αρκετά ενδημικά φυτά πήραν το όνομά τους από το Τρόοδος, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τα είδη Alyssum troodi (Αλυσσον το τροόδιο), Cynoglossum troodi (Kυνόγλωσσο το τροόδιο), Nepeta troodea (Νεπέτα η τροόδια), Onosma toodi (Ονόσμα η τροόδια), Scorzonera troodea (Σκορζονέρα η τροόδια) και Micromeria chionistrae (Μικρομέρια της χιονίστρας).
Στους βιοτόπους του Πάρκου βρίσκουν καταφύγιο πολλά είδη της πανίδας του νησιού όπως τα σπάνια και προστατευόμενα είδη κλόκκαρος (Corvus corax) και το περδικοσιάχινο (Aquila fasciata) ενώ χαρακτηριστικά είδη του Πάρκου είναι ο σταυρομύτης (Loxia curvirostra), ο δεντροβάτης (Certhia brachydactyla dorotheae), το αηδόνι (Luscinia megarhynchos) και η σκαλιφούρτα (Oenathe cypriaca ). Οι εγκαταλελειμμένες υποδομές όπως γαλαρίες ορυχείων και παλιά κτίρια του Πάρκου αποτελούν σημαντικότατο καταφύγιο διαχείμασης προστατευόμενων ειδών νυχτερίδων.
Ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει τη φύση με περπάτημα σε ένα από τα 14 μονοπάτια του Πάρκου, υπαίθριο γεύμα σε 9 εκδρομικούς χώρους, κατασκήνωση σε 3 οργανωμένες περιοχές, σκι τους χειμερινούς μήνες, ποδηλασία, φωτογράφιση και αστροπαρατήρηση.
Αρμόδια Αρχή για τη διαχείριση του Εθνικού Δασικού Πάρκου Τροόδους είναι το Τμήμα Δασών του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος. Προτεινόμενες επισκέψεις για ενημέρωση στα θέματα χλωρίδας, πανίδας γεωλογίας του Εθνικού Δασικού Πάρκου Τροόδους:
Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Τροόδους (Πλατεία Τροόδους) τηλ. +357 25420144
Βοτανικός Κήπος Τροόδους (Μεταλλείο Αμιάντου) τηλ. +357 25550092
Κέντρο Επισκεπτών Γεωπάρκου Τροόδους (Μεταλλείο Αμιάντου) τηλ. +357 22952043
Παγκόσμιο Γεωπάρκο Τροόδους της UNESCO
Η γένεση της Κύπρου είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη γένεση και ανύψωση της οροσειράς του Τροόδους, που ήταν το αποτέλεσμα μιας σειράς μοναδικών και πολύπλοκων γεωλογικών διεργασιών, που κατέστησαν την Κύπρο γεωλογικό πρότυπο για τους γεωεπιστήμονες όλου του κόσμου και συνέβαλαν στην καλύτερη κατανόηση της εξέλιξης των ωκεανών και του πλανήτη μας γενικότερα. Αναφέρεται χαρακτηριστικά, ότι οι κάτοικοι της Κύπρου και οι ξένοι επισκέπτες δεν μπορούν να υποψιασθούν, ότι η δασώδης κορυφή του Τροόδους είναι το βαθύτερο στρώμα ενός κομματιού ωκεάνιου φλοιού, καθώς και του ανώτερου μανδύα της γης. Με άλλα λόγια, ένα οφιολιθικό σύμπλεγμα,που σχηματίστηκε πριν από 90 εκατομμύρια χρόνια 8.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Το Γεωπάρκο Τροόδους βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της Κύπρου και η έκτασή του ανέρχεται γύρω στα 137.000 εκτάρια ή 1.147 km2 και καταλαμβάνει περίπου το 45% της συνολικής έκτασης της οροσειράς του Τροόδους και το 15% της συνολικής έκτασης της Κύπρου. Εκτείνεται στα ανατολικά από τα χωριά Μιτσερό, Αγιά Μαρίνα και Ποτάμι, στα βόρεια από τα Κατύδατα μέχρι τον Κάμπο της Τσακκίστρας, στα δυτικά μέχρι τον Σταυρό της Ψώκας και το Βουνί της Παναγιάς και στα νότια και νοτιοδυτικά από τα Βρέτσια, Άγιο Νικόλαο, Μανδριά, Παπούτσα και Άγιο Επιφάνειο.
Διοικητικά εμπίπτει σε τρεις επαρχίες,της Λευκωσίας, Πάφου και Λεμεσού και καλύπτει την υψομετρική ζώνη από 300m έως τη ψηλότερη κορυφή της Κύπρου τη Χιονίστρα με υψόμετρο 1952m. Περιλαμβάνει 110 οικισμούς με συνολικό πληθυσμό περίπου 25000 κατοίκων. Ο χώρος του συνδυάζει τη συναρπαστική τoπική γεωλογία με το μοναδικό φυσικό περιβάλλον του Τρόοδους, τη μακρόχρονη ιστορία των ανθρώπινων κοινωνιών καθώς και τα τυπικά ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις του ντόπιου πληθυσμού.
Το 2015 εντάχθηκε επίσημα στο Δίκτυο των Παγκόσμιων Γεωπάρκων της UNESCO.
Κέντρο Επισκεπτών Γεωπάρκου Τροόδους
Το Κέντρο Επισκεπτών του Γεωπάρκου Τροόδους (μία περιοχή με έκταση 1.147 km2) βρίσκεται στο παλιό μεταλλείο του Αμιάντου, ένα χώρο με ιστορική αξία που φιλοξενεί πλέον, έναν πανέμορφο Βοτανικό Κήπο με πληροφορίες για τη χλωρίδα της περιοχής, Τράπεζα Σπόρων ενδημικών ειδών, αλλά και πληθώρα αποδείξεων για την προηγούμενη δράση του Μεταλλείου, τη ζωή, τους ανθρώπους του.
Για τους σκοπούς του Κέντρου Επισκεπτών του Γεωπάρκου χρησιμοποιήθηκε το παλιό Δημοτικό Σχολείο του Μεταλλείου, ένα εξαίρετο κτίσμα παλαιάς αρχιτεκτονικής με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τα τζάκια που φιλοξενούνται σε κάθε δωμάτιο και την εσωτερική του αυλή.
Στην είσοδο του κτιρίου, μας καλωσορίζει ένας καταπληκτικός γεωλογικός κήπος, ο οποίος αναπαριστά τον οφιόλιθο του Τροόδους. Σε αυτό τον κήπο θα δούμε πετρώματα από όλη την ακολουθία του Τροόδους, σε σειρά μάλιστα με την οποία συναντώνται σε πραγματικές συνθήκες. Θα δούμε επίσης, μια υπαίθρια αίθουσα διδασκαλίας, η οποία χρησιμοποείται κυρίως από μαθητές για διαδραστικά μαθήματα. Στον εσωτερικό χώρο, είναι τοποθετημένα πανέμορφα εκθέματα ενδεικτικά της γεωλογικής σπουδαιότητας του Τροόδους, μακέτα αναπαράστασης σημαντικών χώρων γεωλογικού ενδιαφέροντος (ρήγματα, μεταλλεία, μονοπάτια της φύσης κλπ), πίνακες επιστημονικών πληροφοριών, καθώς και αίθουσα προβολής του ντοκιμαντέρ του Γεωπάρκου.
Το Κέντρο φιλοξενεί επίσης, ξεχωριστή αίθουσα αφιερωμένη στα Μεταλλεία Αμιάντου και Χρωμίου, αναπαράσταση αρχαίου καμινιού για την παραγωγή χαλκού αλλά και αναπαράσταση γαλαρίας εξόρυξης θειούχων μεταλλευμάτων του περασμένου αιώνα. Στην έξοδο μας περιμένει το κατάστημα των Γεωπροιόντων, από το οποίο μπορείτε να αγοράσετε, αντικείμενα τέχνης αλλά και χρηστικά από υλικά της γης του Τροόδους καθώς και τον οικοτουριστικό οδηγό και το ντοκιμαντέρ του Γεωπάρκου. Είμαστε βέβαιοι, ότι μια επίσκεψη θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα για τη μοναδικότητα του τόπου μας, ως το αρτιότερο κομμάτι ωκεάνειου φλοιού, που φωτίζει επιστήμονες από όλο τον κόσμο για τη λειτουργία των ωκεανών και τη δημιουργία νέου ωκεάνιου φλοιού.
Για πληροφορίες:
Ηλ. Ταχυδρομείο: geoparktroodos@gmail.com/ info@anetroodos.com
Τηλ.: +357-25752401
http://www.troodos-geo.org
Το Γεωπάρκο Σητείας βρίσκεται στο Ανατολικό τμήμα της Κρήτης. Περιλαμβάνει την ευρύτερη περιοχή της Σητείας, καθώς και όλες τις παράκτιες περιοχές από Βορρά προς Νότο με έκταση συνολικού εμβαδού 517 Km2. Η διαχείριση του Πάρκου γίνεται από το ΔΟΚΑΣ του Δήμου Σητείας.
Η ανατολική Κρήτη και ιδίως η περιοχή της Σητείας είναι μια από τις πιο σημαντικές και ιδιαίτερες περιβαλλοντικά περιοχές της Κρήτης. Η γεωγραφική της θέση στο ανατολικό άκρο του νησιού που επέτρεψε την ανταλλαγή ειδών από τη Μικρά Ασία, σε συνδυασμό με το έντονα ξηροθερμικό κλίμα που επικρατεί στην περιοχή, δημιούργησε ένα μωσαϊκό οικοτόπων και οικοσυστημάτων, μερικά από τα οποία, όπως το φοινικόδασος του Βάι, είναι μοναδικά για την περιοχή της Μεσογείου. Σπάνια είδη χλωρίδας, και πανίδας μοναδικά για την Κρήτη, θα συναντήσει ο επισκέπτης σε όλη την έκταση του πάρκου.
Το Γεωπάρκο Σητείας χαρακτηρίζεται από πολύ πλούσια γεωκληρονομιά η οποία περιλαμβάνει εντυπωσιακά πετρώματα, ιδιαίτερους σχηματισμούς και γεωμορφές, χαρακτηριστικές τεκτονικές και μικροτεκτονικές δομές, καθώς και πλούτο απολιθωμάτων. Τα παλιότερα απολιθώματα έχουν βρεθεί στην περιοχή του Παλαικάστρου και αποτελούνται από φυτικά υπολείμματα της Λιθανθρακοφόρου περιόδου (~300 εκατ. χρόνων). Η εποχή του Μειόκαινου στην περιοχή του πάρκου εκπροσωπείται από ένα από τα πιο εντυπωσιακά και σημαντικά απολιθώματα, το δεινοθήριο, ένα είδος συγγενικό του ελέφαντα. Η εποχή του Πλειστόκαινου αντιπροσωπεύεται στην περιοχή του πάρκου από πολύ σημαντικά απολιθώματα θηλαστικών που κάποτε έζησαν εκεί και σήμερα βρίσκονται σε πάρα πολλές, παράκτιες κυρίως θέσεις, όπως ελάφια, ιπποπόταμους, και ελέφαντες.
Το Γεωπάρκο Σητείας προσφέρεται για πολυάριθμες δραστηριότητες που καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα προτιμήσεων, από εκείνους που απλώς επιθυμούν να ξεκουραστούν σε ένα παραδοσιακό και μοναδικό μέρος της Κρήτης μέχρι και τους πιο απαιτητικούς που αποζητούν την περιπέτεια. Επιπροσθέτως, στην περιοχή υπάρχουν παγκόσμιας φήμης τοποθεσίες για το άθλημα της ιστιοσανίδας, υπάρχουν χαρτογραφημένες περιοχές αναρρίχησης βράχου, ενώ τα αναρίθμητα σπήλαια και φαράγγια προσφέρουν συγκινήσεις στους πιο τολμηρούς και εκπαιδευμένους. Οι πεζοπορικές διαδρομές προσφέρουν στον επισκέπτη την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά την ομορφιά του και τα πολυάριθμα αξιοθέατά της, όπως βεβαίως τους γεώτοπους, τα πολιτιστικά μνημεία, τις παραλίες κλπ. Εκτός από τις καθαρά πεζοπορικές γεωδιαδρομές έχουν σχεδιαστεί και διαδρομές, οι οποίες μπορούν να γίνουν είτε με αυτοκίνητο είτε με ποδήλατο.
Στο πάρκο λειτουργεί Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Ζάκρου που είναι αφιερωμένο στα χαρακτηριστικά του Φυσικού Περιβάλλοντος του Πάρκου. Στον οικισμό Καρύδι φιλοξενείται το Κέντρο Ενημέρωσης που είναι αφιερωμένο στην Σπηλαιολογική έρευνα και προσφέρει τον απαραίτητο εξοπλισμό διανυκτέρευσης και διαμονής για ομάδες σπηλαιολόγων, βιολόγων, σχολείων κα., που ενδιαφέρονται να μελετήσουν και να παρατηρήσουν το περιβάλλον, τα σπήλαια και τα χαρακτηριστικά της ορεινής ζώνης.
Το Γεωπάρκο του Ψηλορείτη δημιουργήθηκε το 2001 από την τοπική κοινωνία, όπως εκφράστηκε μέσα από το Δ.Σ. του ΑΚΟΜΜ-ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ ΑΑΕ ΟΤΑ πού έλαβε τη σχετική απόφαση και ανέλαβε τη διαχείρισή του μαζί με την επιστημονική καθοδήγηση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης.
Το Πάρκο έχει έκταση περίπου 1272τ.χιλμ. και καλύπτει όλο τον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη, από τις νότιες παρυφές του στη λεκάνη της Μεσαράς και του Αμαρίου δυτικότερα, μέχρι τη βόρεια ακτή με τον Κουλούκωνα (Ταλαία Όρη) που αποτελεί τη φυσική του συνέχεια. Περικλείει όλα τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος του Ψηλορείτη που είναι σπάνια και ξεχωριστά: την πλούσια γεωλογική του κληρονομιά, το βιοτικό περιβάλλον, το μοναδικό πολιτισμό και την ιστορία των ανθρώπων του. Ένα μεγάλο μέρος εξάλλου της οροσειράς του Ψηλορείτη είναι ενταγμένο στο Δίκτυο Natura 2000, ενώ επιμέρους περιοχές του είναι χαρακτηρισμένες ως Καταφύγια Άγριας Ζωής, ή ως Περιοχές Ιδιαίτερης Προστασίας για την Ορνιθοπανίδα. Παράλληλα, πολλοί οικισμοί του είναι χαρακτηρισμένοι ως Παραδοσιακοί, ενώ τα κτηνοτροφικά και άλλα προϊόντα χαρακτηρίζονται ως μεγάλης διατροφικής αξίας και βασικά συστατικά της Κρητικής διατροφής.
Μέσα στα όρια του γεωπάρκου περιλαμβάνονται επίσης σημαντικές ιστορικές και αρχαιολογικές θέσεις της Ελλάδας, όπως το Ιδαίον Άντρο, η Ζώμινθος, η αρχαία Ελεύθερνα, η Μονή Αρκαδίου και πάρα πολλές ακόμα τοπικής κυρίως εμβέλειας.
Οι γεώτοποι και γενικότερα η γεωποικιλότητα του Ψηλορείτη είναι πλούσιοι και ιδιαίτεροι, ενώ μόνο στον ορεινό όγκο έχουν καταγραφεί πάνω απο 2000 σπήλαια. Σήμερα με το γεωπάρκο του Ψηλορείτη καταβάλλεται η προσπάθεια να αναδειχθεί και να προστατευτεί η φυσική και πολιτιστική κληρονομιά αλλά και να αποτελέσει ένα ακόμα εργαλείο για τη βιώσιμη και πραγματική ανάπτυξη αυτού του τόπου.
Στα Κέντρα πληροφόρησης που λειτουργούν στα Ανώγεια και στη Γέργερη, αλλά και σε όλα τα γραφεία των Δήμων της περιοχής ο επισκέπτης θα βρει όλη την πληροφορία για την περιήγησή του στο χώρο και θα απολαύσει τη φιλοξενία των κατοίκων. Παράλληλα μέσα στα όρια του γεωπάρκου λειτουργούν τρία επισκέψιμα για το κοινό σπήλαια, το σπήλαιο Σφεντόνη στα Ζωνιανά με υποδομές για είσοδο και αναπηρικών αμαξιδίων, το σπήλαιο Μελιδωνίου και το σπήλαιο Ιδαίον Άντρο.
Το Γεωπάρκο έχει αναπτύξει παράλληλα και διάφορες εκπαιδευτικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν εκπαιδευτικά προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, δύο ειδικές Μουσειοσκευές για δραστηριότητες υπαίθρου, ενώ συνεργάζεται στενά για το σκοπό αυτό με το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων που προσφέρει πληθώρα εκπαιδευτικών προγραμμάτων σε σχολεία και ενήλικές και με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης για εξειδικευμένες επιστημονικές εκδρομές.
Σήμερα το Φυσικό Πάρκο Ψηλορείτη συμμετέχει ενεργά στις παγκόσμιες προσπάθειες για την προστασία και ανάδειξη του περιβάλλοντος, της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και της βιώσιμης, τοπικής ανάπτυξης μέσω του γεωτουρισμού και άλλων μορφών εναλλακτικών τουρισμού.
Στις 17 Νοεμβρίου 2015 στο Παρίσι,η Γενική Διάσκεψη της UNESCO, , αποδέχθηκε ομόφωνα τη δημιουργία του νέου προγράμματος του οργανισμού για τις Γεωεπιστήμες και τα Γεωπάρκα, (International Geoscience and Geoparks Program) σύμφωνα με το οποίο καθιερώνεται η αναγνώριση περιοχών με τον τίτλο "Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO"
Τηλ. +302834031402
email : info@psilorotis-natural-pak.gr
www.psiloritisgeopark.gr/